Tóm tắt
- Dùng AI phát triển sản phẩm: AI giữ thao tác (code, sửa lỗi, test), người giữ phán đoán (tiêu chuẩn, phát hành).
- Bốn bước: viết tiêu chuẩn đo được, AI viết code, AI tự test từng ca, người nghiệm thu.
- Học xong quy trình thì đưa ngay vào sản phẩm để người dùng được hưởng mỗi ngày.
- Không có quy trình, AI chỉ làm nhanh hơn một mớ lộn xộn.
Dùng AI phát triển sản phẩm, với tôi, không phải là nhờ AI viết hộ vài đoạn code. Tôi đưa một quy trình vừa học vào sản phẩm đang chạy, giao cho AI tự viết, tự sửa và tự test, còn tôi giữ vai manager: đặt tiêu chuẩn, kiểm soát và nghiệm thu.
Tuần này tôi đang học chương trình Virtual Trainer, trước đó là Trainer Pro. Thứ tôi mang về từ cả hai không phải một kỹ thuật đứng lớp nào. Đó là một chữ: quy trình.
Nhưng quy trình nằm trong sổ tay thì chưa giúp được ai. Là người phát triển sản phẩm đào tạo, tôi phải đưa nó vào sản phẩm khi kiến thức còn nóng.
Dùng AI phát triển sản phẩm là gì, nói ngắn
Dùng AI phát triển sản phẩm là giao cho AI phần thao tác: đọc yêu cầu, viết code, sửa lỗi, chạy test. Người giữ phần phán đoán: tính năng này phục vụ con số nào, thế nào là đạt, khi nào được phát hành.
Hai vai này không hoán đổi được. Nếu bạn không viết ra được tiêu chuẩn đúng sai cho một tính năng, đừng giao tính năng đó cho máy. Máy không biết bạn muốn gì, nó chỉ biết bạn mô tả gì.
Vì sao học xong phải đưa vào sản phẩm ngay?
Đào tạo tốt cần một quy trình tốt. Đi từ kết quả kinh doanh cần đạt, xuống hành vi cần đổi, rồi mới tới bài giảng. Đây là tinh thần của mô hình Kirkpatrick với bốn cấp: phản ứng, học được gì, hành vi, kết quả.
Học xong mà để đó thì ba tháng sau tôi cũng quên như mọi người. Tôi đã viết về chuyện này trong bài học đi đôi với hành: thử một lần chỉ cho biết cách làm có chạy không, phải lặp mới thành năng lực.
Với người làm sản phẩm, lặp nghĩa là đưa vào sản phẩm. Kiến thức nằm trong app thì người dùng được hưởng mỗi ngày. Kiến thức nằm trong đầu tôi thì chỉ tôi dùng.
Xem video: AI tự viết code, tự test
Video 1 phút dưới đây quay đúng lúc hệ thống đang chạy. Bên trái là AI đang sửa chương trình để áp quy trình vào công cụ đào tạo. Bên phải là AI tự mở trình duyệt, chạy từng ca test cho tính năng mới.
4 bước giao việc phát triển sản phẩm cho AI
Tôi không giao cả sản phẩm cho AI trong một lần. Tôi giao từng tính năng, đi qua đúng bốn bước.
Bước 1: viết quy trình thành tiêu chuẩn đo được
Quy trình học ở lớp phải được viết lại thành yêu cầu sản phẩm. Ví dụ: mỗi chương trình phải có mục tiêu cấp 4 trước, rồi mới được tạo bài giảng. Câu đó đủ rõ để máy kiểm được đúng hay sai.
Bước 2: AI viết và sửa code theo tiêu chuẩn đó
AI đọc yêu cầu, tìm chỗ cần sửa trong code, viết thay đổi. Tôi không ngồi đọc từng dòng. Tôi đọc tóm tắt thay đổi và hỏi một câu: nó có phục vụ đúng tiêu chuẩn ở bước 1 không.
Bước 3: AI tự test từng tính năng mới
Đây là phần nhìn thấy rõ nhất trong video. AI tự mở trình duyệt, bấm qua từng màn hình như người dùng thật, ghi lại ca nào đạt, ca nào hỏng, rồi quay lại sửa. Mỗi ca test có tên và kết quả, nên tôi đọc được mà không cần biết code.
Bước 4: tôi nghiệm thu như một manager
AI báo xong không có nghĩa là xong. Tôi mở tính năng, đi đúng luồng người dùng sẽ đi, so với tiêu chuẩn ở bước 1. Đạt thì phát hành. Không đạt thì trả về kèm lý do cụ thể, không phải một câu "làm lại đi".
Trước khi giao một tính năng cho AI, tôi kiểm ba điều:
- Tiêu chuẩn đạt viết được thành một câu mà người khác đọc cũng hiểu.
- Tính năng trả lời được nó phục vụ con số nào của sản phẩm.
- Có ít nhất một luồng người dùng để AI test lại từ đầu đến cuối.
Thiếu điều nào thì tính năng đó chưa sẵn sàng để giao.
Bốn bước này là bản thu nhỏ của quy trình phát triển sản phẩm tôi vẫn dùng: mỗi tính năng phải trả lời được nó phục vụ con số nào.
Manager của AI giữ lại những gì?
Khi AI chạy cả phần viết lẫn phần test, câu hỏi thật là: tôi còn làm gì. Câu trả lời là ba thứ, và cả ba đều không giao được.
| Việc | Ai giữ | Vì sao |
|---|---|---|
| Đặt tiêu chuẩn đúng sai | Người | Máy chỉ biết thứ bạn mô tả |
| Viết code, sửa lỗi, chạy test | AI | Thao tác lặp, đo được |
| Quyết định phát hành | Người | Người chịu trách nhiệm với khách |
Tôi đã viết kỹ hơn về cách giữ chất lượng khi cả đội agent chạy song song trong bài quản lý doanh nghiệp một người bằng AI agent. Nguyên tắc vẫn vậy: chất lượng được giữ bằng khung, không bằng canh chừng.
Còn nếu bạn chưa chắc việc nào nên giao, ba câu hỏi trong bài giao việc cho AI doanh nghiệp là chỗ bắt đầu.
Training Pro: nơi quy trình này hạ cánh
Công cụ trong video là Training Pro, app đào tạo tôi đang phát triển. Nó giúp Training Manager thiết kế chương trình từ cấp 4 Kirkpatrick, lập kế hoạch bài giảng, vận hành lớp và cổng học viên ở một nơi.
Những gì tôi học ở Virtual Trainer và Trainer Pro đang được đưa dần vào app theo đúng bốn bước trên.
Bài học không phải là AI code giỏi. Bài học là quy trình phải đi trước, AI chỉ làm quy trình đó chạy nhanh hơn. Không có quy trình, AI chỉ làm nhanh hơn một mớ lộn xộn.
Nếu bạn làm đào tạo và muốn xem quy trình này trông ra sao trong một app, dùng thử Training Pro 14 ngày, không cần thẻ. Nếu bạn muốn áp cách làm này vào sản phẩm của chính mình, đặt lịch tư vấn 30 phút với tôi.
Câu hỏi thường gặp
Có cần biết code để dùng AI phát triển sản phẩm không?
Không cần biết viết code, nhưng phải viết được tiêu chuẩn đúng sai cho từng tính năng. Dùng AI phát triển sản phẩm là giao phần thao tác cho máy và giữ phần phán đoán. Tôi đọc tóm tắt thay đổi và kết quả từng ca test, không đọc từng dòng code.
AI tự test có đáng tin không?
Đáng tin khi mỗi ca test có tên, có bước, có kết quả đạt hay hỏng mà người đọc được. AI test như người dùng thật, nhưng quyết định phát hành vẫn ở người. AI báo xong chưa có nghĩa là xong, phải nghiệm thu theo đúng luồng người dùng.
Nên bắt đầu dùng AI phát triển sản phẩm từ đâu?
Bắt đầu từ một tính năng nhỏ mà bạn viết được tiêu chuẩn rõ nhất, cho nó đi qua đủ bốn bước trong một tuần. Chạy được một vòng đo được rồi mới giao tính năng thứ hai.
Nguồn tham khảo
- The Kirkpatrick Model, Kirkpatrick Partners
- Training Pro: thiết kế đào tạo cho Training Manager, Markus Lab
Nhận bài viết mới nhất từ Markus Lab
2-3 bài mỗi tuần về AI, build sản phẩm, và growth cho founder & SME Việt. Không spam, unsubscribe bất cứ lúc nào.
